Tijdens een gesprek met een klant voor een trouwreportage gingen mijn stekels overeind.
Het aanstaande bruidspaar bekeek de voorbeeld fotoboeken en het gesprek kabbelde voort over hun wensen voor de grote dag.
Al bladerend knikte de man instemmend. Aan het eind van het album zei hij vol overtuiging: 'Nou deze fotograaf wordt het. Alle foto's zijn scherp.'
Pardon? Ik moest me inhouden.
Scherpe foto's maken? Dat is toch logisch. Daar doe ik niet alleen mijn best voor, daar koop ik de best mogelijke apparatuur voor.
'Hoe zit het met mijn creatieve insteek en afwerking van het geheel?' vroeg ik me beledigd in stilte af.
Pas later realiseerde ik me dat ik de opmerking bekeek vanuit mijn professionele standpunt.
Voor iedere fotograaf is een scherpe foto maken het ultieme doel.
Een scherpe foto is te vergelijken met een medaille op de Olympische Spelen.
Net als een topsporter als Sven Kramer (schaatser 3 Gouden Olympische medailles 2010, 2014 en 2018 op de 5 km) train je als fotograaf om alles uit je camera te halen.
Dat begint bij het krijgen van scherpte waar je het wilt en wanneer je het wilt.
Natuurlijk kom jij ook niet slecht beslagen ten ijs. Je hebt een goede camera en een fijne lens.
Maar er is meer voor nodig.
Dus: ben je hier terechtgekomen, omdat je een onscherpe foto hebt en je je afvraagt hoe je dat oplost?
Bekijk onderaan de pagina de complete lijst met directe links naar de pagina's met uitleg én oplossing.
Of lees even mee om te zoeken naar de oorzaak van jouw onscherpe foto.
Bij elk item van de lijst vind je een korte beschrijving.
Elk onderwerp is voorzien van een link naar een artikel waar je uitgebreide informatie vindt over oorzaak én oplossingen
Tijdens cursussen en workshops komt deze vraag geregeld voorbij.
'Mijn foto is onscherp. Hoe kan dat?'
Of zoals ik zeg: 'hoe voorkom ik dat?'
Of zoals ik zeg: 'hoe voorkom ik dat?'
Ik begin meestal bij de meest eenvoudige stappen.
Soms klinkt er bij een cursist dan 'Natuurlijk heb ik dat ingesteld.'
Maar ik kan het aantal keren dat een simpele oplossing voor de hand ligt niet op één hand tellen.
Dus ik begin altijd bij:
- Autofocus
Is deze ingesteld?
Ja?Dan gaan we naar de volgende vraag.
- Hoe is de Autofocus ingesteld?
Gebruik je de automaat of een instelling met een enkel scherpstelpunt of meerdere punten?
- Check ook of je Beeldstabilisatie aan of uit staat.
Daarna bekijk ik waar het scherpstelpunt op in is gesteld en waar het onderwerp zich bevindt.
Ook dat gaat wel eens scheef. Dus even controleren is zo gebeurd en makkelijk opgelost.
Wil je meer lezen over hoe je deze instellingen naloopt?
Lees dan het artikel: Een perfect scherpe foto. Hoe krijg je die?
Daar vind je een uitgebreide uitleg over de stappen die je kunt doorlopen mét de oplossingen.
Een onscherpe foto ontstaat vaak door de Sluiter
Sluitertijd is de tijd die je camera gebruikt om de foto te maken.
Ooit vertelde een cursist dat er vast iets mis was met zijn camera. Want al zijn foto's waren sinds de laatste les bewogen.
'Het lag écht niet aan het licht, want al zijn foto's waren véél te licht.
Maar dat kwam vast omdat zijn camera nu twee keer een foto maakte.' Zo vertelde hij.
Toen ik vroeg wat hij daarmee bedoelde vertelde hij: 'Nou hoor maar.' hij drukte op de opnameknop van zijn camera en na even wachten hoorde we inderdaad een tweede klik.
Ik begreep direct dat zijn sluitertijd op heel lang stond ingesteld. Toen herinnerde ik me dat we de vorige les foto's met lange sluitertijden maakten als demonstratie van Schilderen met licht.
Geen wonder dat al zijn foto's te licht én bewogen (dus onscherp) waren.
Dat euvel was snel verholpen en gelukkig was zijn camera dus helemaal in orde.
Sluitertijd heeft heel wat onscherpe foto's op zijn geweten.
Zo kan het zorgen dat je als fotograaf zelf letterlijk de onscherpte in de hand hebt.
Maar ook bewegende onderwerpen zorgen voor onscherpe beelden als je niet de juiste sluitertijd gebruikt.
Eén van de voordelen van instellen op de M-stand (handmatig zelf de instellingen kiezen) is dat je de instellingen in het scherm kiest én ziet welke keus je maakt.
Met een beetje opletten weet je in elk geval dat je met sommige sluitertijden beter niet uit de hand fotografeert.
Voor het overzicht zijn de artikelen over sluitertijd opgedeeld.
Dat een statief bij sluitertijden niet zaligmakend is lees je in het artikel: Sluiter instellen? Neem de tijd voor scherp beeld.
In het artikel "Wat heeft sluitertijd te maken met een scherpe foto." neem ik je mee door de soorten fotografie waarbij sluitertijd meer van je vraagt als fotograaf.
Sluitertijd is een relatief begrip net als de tijd zelf. Waar bij de één de dag omvliegt, staart de ander naar de secondewijzer van de klok alsof elke seconde een uur duurt.
Bij fotografie is dat niet anders. Zo getuigen de strepen in je beeld van een lange sluitertijd, terwijl er nog maar een fractie is verstreken.
Dat kan je als fotograaf behoorlijk in de weg zitten. Denk maar aan het fotograferen van sporters, kinderen en dieren, zoals je hond, kat of vogels in het wild.
In het artikel "De relativiteit van sluitertijd en een scherpe foto." neem ik je mee in de oplossing voor dit soort situaties.
Je ziet dat er heel wat redenen zijn waardoor je camera zorgt voor onscherp beeld. Maar dit lijstje is nog niet compleet.
Wat denk je bijvoorbeeld van je lens?
Je vergeet het met al die automatische instellingen bijna.
Vroeger moest je aan de ring op je lens draaien om je beeld scherp te krijgen. Hoewel je dat tegenwoordig veel minder vaak gebruikt, is deze ring nog niet uitgespeeld.
Op mijn Canon lenzen kan ik die ring nog steeds gebruiken, zelfs als mijn camera op Automatisch scherpstellen is ingesteld.
Je kunt, terwijl je al automatisch hebt scherpgesteld, altijd nog een beetje bijstellen. Dan kan handig zijn, vooral bij lastige beelden zoals bloemen van dichtbij.
Maar bij een lens denk ik aan nog meer instellingen. Lees het artikel "Waarom er meer manieren zijn om handmatig je camera te bedienen", als je met bovenstaande opties de oorzaak van je onscherpe foto nog niet hebt gevonden.
Waarom verzinnen ze daar nou niets voor?
Er zijn zo veel redenen waarom scherpe foto's maken niet lukt.
Daar hebben anderen zeker al de nodige oplossingen voor bedacht.
Een greep uit de hulpmiddelen voor een scherpe foto.
De simpelste is een statief. Maar die is niet voor iedere foto zaligmakend.
Denk je dat een statief de ultieme oplossing is voor jou probleem?
Op het blog van pm-fotografie heb ik daar al eerder over geschreven.
Ben je op zoek naar een statief?
Lees dan "Het beste statief" voor hulp bij het kiezen van een statief dat bij jouw soort fotografie past.
Wil je nog meer weten over welke hulpmiddelen er zijn om scherpe foto's te maken?
In het artikel: "Help. Hoe krijg ik mijn foto scherp?" bespreek ik hulpmiddelen die je goed van pas komen voor de ultieme scherpe foto.
