Waarom flits je? vraag ik aan mijn vriendin.
We zijn met een groepje op pad. Onmogelijk vroeg opstaan. Dan is mijn humeur nog niet op temperatuur.
Gelukkig kent ze me al heel lang, dus mijn ijzige vraag wordt beantwoord met een grote grijns.
Nog erger zij is gelijk wakker en opgewekt. Zíj wel.
Het is donker en we struikelen meer dan dat we lopen over het hobbelige duin. Een pad mogen ze dit van mij absoluut niet noemen.
'Mijn camera is bang in het donker.' grapt ze.
Ondertussen worden we van verschillende kanten op sssttt geluiden getrakteerd die harder zijn dan ons gesprek.
Ze frummelt wat aan haar camera en maakt opnieuw een foto. Haar gezicht is duidelijk zichtbaar als ze haar foto's terugkijkt.
Ik laat de anderen doorlopen en zorg met mijn getreuzel voor wat afstand tussen de groep en ons.
'Nee joh doorlopen. Je gaat nu echt niet uitleggen hoe ik mijn camera moet instellen.
Weet je wat-' ik krijg haar camera in mijn handen geduwd met: 'stel jij hem maar in. Leg later maar uit waarom.'
Zo irritant als mensen weten wat je denkt. Daar hoeft het niet eens vroeg voor te zijn.
De tocht door het duin voelt als een aflevering van National Geographic.
We zien heel wat reeën en zelfs een vos.
Af en toe liggen we plat op ons buik.
Het overeind komen is het lastigst. Zeker als je je camera niet steeds in het zand wilt laten liggen.
Bij de koffie is het natuurlijk tijd om foto's te bekijken. Mijn vriendin heeft haar camera al opgeborgen en bewondert iedereen zijn 'wildlife' foto's.
Later in de auto durf ik pas naar haar foto's te vragen.
'Wat een belevenis hè?' ze ontwijkt mijn vragen.
Halverwege de rit zucht ze heel diep en vraagt:
'Kun je me dat met die ruis nog eens uitleggen?
Wat ik op internet vind zegt alleen maar dat ik een hoge ISO moet vermijden. Kort door de bocht zeggen ze dat je foto's lelijk worden door ruis bij hoge ISO.'
'Ah, het probleem van de verkeerde video's.' zeg ik lachend.
'Zo in de vroege ochtend als het net licht wordt, is het moeilijk om met een lage ISO goede foto's te maken van bewegende onderwerpen. Je hebt twee keuzes, een slechte, bewogen of heel donkere foto met een lage ISO of een duidelijke foto met je onderwerp zichtbaar-.'
Ze onderbreekt me en zegt: 'Of een derde: je maakt de foto niet. Hé, je kan niet zeggen dat ik nooit oplet hoor. Ga door.'
'Tsk. Bijdehand.
De donkere foto kun je in software wel lichter maken zodat je onderwerp beter te zien is. Maar dat levert hetzelfde probleem op als een hoge ISO.
In beide gevallen krijg je ruis.' Ik kijk even opzij om te zien of ze nog luistert.
'Ruis zie je het best in donkere delen van je foto.
Daarbij is het in een lage ISO zoals 100 en 200 bijna niet zichtbaar. Vanaf 400 ISO wordt het beter zichtbaar. Boven de 6400 ISO wordt je foto er niet mooier op. Maar daar tussen zitten nog een heleboel mogelijkheden.
Door de slechte kwaliteit van het licht is het dus moeilijk een foto te maken. Wil je toch heel graag die foto maken dan zit je met het duivelse dilemma. Géén foto, een bewogen foto of een foto met ruis.
ISO heeft twee kanten en is in de fotografie dus de Dr Jekyll en Mr Hyde.
Dat ruis is toch allemaal korreltjes? Zijn die dan per ISO verschillend?
Nee, maar als de ISO hogere getallen bereikt, worden de korrels aanwezig in het beeld beter zichtbaar.
Je kunt het vergelijken met sneeuw. Soms zijn het kleine vlokken en soms hele grote. Die grote vlokken vallen veel beter op. Uiteindelijk blijft het allebei sneeuw.
Eigenlijk kijken we best vaak naar beeld met korrels of puntjes.
Het beeld blijft nog steeds herkenbaar net als schilderijen van Monet.
Ook afbeeldingen in kranten zijn opgebouwd uit puntjes.
Bekijk een krant maar eens met een loep van heel dichtbij. Je zult zien dat het beeld bestaat uit kleine puntjes. Het drukwerk raster van de krant wordt ook gebruikt in ander drukwerk.
Ik vind ruis niet persé slecht.
In de tijd van fotorolletjes werd een hoge ISO filmrol ingezet voor meer artistiek werk.
Fotografen als Annie Leibowitz en Joe McNally zetten hoge ISO films in om de sfeer van het moment te bewaren.
Ook Martin Parr werkte graag met 'snelle film' zoals ze dat toen noemden.
Misschien moeten we het allemaal niet zo strak en clean willen.
En zit schoonheid niet in perfectie.
