Stop met denken.
Dat doen wij wel voor je.
Yvon is bijna klaar met de basislessen. Ze stelt de camera goed in en deze les ronden we af.
'Heb je nog vragen?' zeg ik als we zitten en de camera op tafel staat.
'Ja, zeker. Wat moet ik met ISO?'
Ze vertelt:
'Laatst maakte ik foto's van mijn kleinzoon. De foto's werden te donker.
Kleine Alex riep steeds maar: "Flits, flits. Oma, flits, flits."
Maar met flitsen krijg ik niet de foto's die ik mooi vind.
Mijn zoon begon over de ISO, met een heel verhaal.
Dát vraag ik wel aan de fotojuf, dacht ik toen.'
Ze blijft me vragend aankijken.
Vorige keer hebben we de ISO van de automaat gehaald
Iets te fel heb ik toen gezegd:
'Ik zweer het. Alles wordt tegenwoordig voor je geregeld.
AI maakt je teksten.
Tesla rijdt je auto.
Én de belastingdienst doet je aangifte.
Ook in je camera wordt alles geregeld. Diafragma, sluitertijd, wel of niet flitsen.
De knop naar M draaien alléén is niet voldoende.
Op je camera zit een knop met ISO daar kun je de waarde aanpassen. In veel camera's vind je ook in het Menu de mogelijkheid om de waarde aan te passen.
Schakel de Automatische stand uit en kies een waarde. Deze begint bij 100 of 200 en kun je bij sommige camera's al zetten op 25.600'
Welke waarde ISO je kiest, ligt aan de lichtomstandigheden.
'Kort door de bocht: hoe donkerder - hoe hoger de waarde.' leg ik uit.
'Denk bij ISO maar aan een spons.
Een schuurspons heeft een structuur die water minder makkelijk opneemt.
Een natuurspons zuigt zich direct vol.
Een lage ISO waarde is het stugge schuursponsje. De hoge ISO waarde is de natuurspons.
ISO is dus: een spons voor licht.'
'Ja maar, hoe zit het dan met die ruis?'
'Mijn vriendin vertelde dat je dan lelijke foto's krijgt.' zegt Yvon.
'Ruis levert op zich geen lelijke foto's op' benadruk ik.
'Het klopt wel dat ruis in de hoge ISO waardes te zien is. Het resultaat hangt ook af van het materiaal waarop je het beeld ziet. Op glanzende foto's valt ruis meer op dan op matte foto's.
Maar met de laatst nieuwe camera's is nog een mooi resultaat te krijgen, zelfs als je ISO op 1600 of zelfs hoger zet.'
'Omdat de waarde voor ISO afhankelijk is van de lichtomstandigheden kan ik niet voorspellen welke een beter resultaat oplevert.'
Je kunt dat ter plaatse wel zelf controleren. Gewoon door de ISO telkens wat te verhogen.
Kom Yvon, we doen eerst een test om te zien tot welke waarde jij de foto nog goed vindt, ondanks de korreligheid van de ruis.
We maken een serie foto's van een roos in de tuin. Telkens verhogen we de ISO en passen de sluitertijd aan.
Na het bekijken van de foto's zegt ze: 'Tot en met 1600 ISO vind ik de ruis nog wel gaan. Daarboven wordt het storend.'
'Nu weet je in elk geval welk resultaat je krijgt als je de foto met moeilijke lichtomstandigheden wil maken.'
Terwijl ze haar camera opbergt zegt ze: 'Dit is mijn laatste les en ik wil nu eerst een poosje gaan oefenen. Kan ik af en toe nog een losse les doen?'
'Ja hoor, maar je kunt ook de online cursus Fotothema voor een jaar doen.' Vertel ik enthousiast.
'Je krijgt een jaar lang informatie en opdrachten. Op de ingestuurde opdrachten krijg je maandelijks feedback. Zo leer je door veel te doen en kun je nog vragen stellen.'
Yvon denkt even na en vraagt 'Maar dan is alles online? Ik ben niet zo handig met computers.
Op mijn laptop kijken we samen naar de lessen. Na een 'Oh, dat valt mee.' Meldt Yvon zich direct aan.
Samenvatting ISO
ISO als oplossing voor moeilijke lichtomstandigheden.
- ISO is gevoeligheid voor licht
- een lage ISO waarde geeft meer contrast
- een hoge ISO waarde geeft meer korreligheid (ruis)
- de beste ISO waarde hangt af van de hoeveelheid licht
Wat kun jij doen?
Check ook of de ISO op Automatisch staat.
Op je camera zit een knop met ISO, maar je vindt het ook in het Menu. Schakel je de Automatische stand uit, dan kies je de waarde.
Probeer verschillende waardes om te zien welke jij nog mooi vindt.
Waar fotograferen écht begint?
Bij licht.
